Mieszkańcy nie będą mogli odwołać sołtysa i przewodniczącego osiedla? Gmina konsultuje zmiany w statutach

Krzeszowiccy urzędnicy rozpoczęli konsultacje zmian w statucie sołectw i osiedli. Choć większość poprawek to po prostu doprecyzowanie niejasności, w zaproponowanym dokumencie nie brak kontrowersji.

Nowa wersja statutów została już skonsultowane z sołtysami i przewodniczącymi osiedli, teraz przyszedł czas na mieszkańców. Urząd zastrzega jednak, że uwagi i wnioski zwykłych Kowalskich mają charakter opiniodawczy i nie będą wiążące dla organów gminy. Czy zatem nie warto brać udziału w konsultacjach? Warto, swoich praw nie oddaje się walkowerem.

W projekcie uchwały dotyczącym zmian statutów widać, że urząd odrabia lekcje z przeszłości. Doprecyzowana została definicja „stałego mieszkańca sołectwa i osiedla”, który w trakcie zebrania ma prawo do głosowania przy podejmowaniu uchwał. Według projektu taką osobą jest mieszkaniec posiadający czynne prawo wyborcze do Rady Gminy tzn. jest wpisany do rejestru wyborców w danym sołectwie lub osiedlu. Brak doprecyzowania w statucie definicji „stałego mieszkańca”, był kilka miesięcy temu zarzewiem konfliktu w Miękini.

Przejdźmy jednak to punktów, których zmiana może zaskakiwać. Nowy statut zmniejsza minimalną, konieczną do zwołania liczbę zebrań sołeckich i osiedlowych, do jednego w ciągu roku. Jednym słowem, władza zamiast starać się zachęcać mieszkańców do większego uczestnictwa w życiu miejscowości i osiedli, zwalnia sołtysów i przewodniczących z konieczności spotykania się z nimi przynajmniej dwa razy do roku. Obecnie większość sołtysów nie zwołuje zebrań częściej niż nakazuje to statut, jest więc wielce prawdopodobne, że po zmianach z mieszkańcami będą spotykać się tylko raz do roku, po to by przyjąć wykonanie budżetu i rozdysponować środki na kolejny rok.

Z projektu nowego statutu zniknęły też dwa punkty określające moment wygaśnięcie mandatu sołtysa i przewodniczącego osiedla. Sołectwem i osiedlem będzie mogła zarządzać osoba skazana prawomocnym wyrokiem orzeczonym za przestępstwo umyślne, ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera bowiem wymogu niekaralności dla sołtysów i przewodniczących. 

Urząd zaproponował też usunięciu punktu mówiącego o wygaśnięciu mandatu sołtysa i przewodniczącego osiedla w skutek „prawomocnego odwołania w wyniku przeprowadzonego referendum w Sołectwie/Osiedlu, którego zasady i tryb określi Rada, z odpowiednim zastosowaniem przepisów ustawy o referendum lokalnym”. Oznacza to, że sołtys i przewodniczący osiedla, staje się praktycznie nieusuwalny ze swojej funkcji w trakcie trwania kadencji, chyba, że zrezygnuje sam, utraci prawo wybieralności lub umrze. Mieszkańcy, którym prawo daje możliwość odwołania burmistrza i Rady, w zaproponowanej wersji statutu, zostają pozbawieni prawa decydowania o wygaśnięciu mandatu sołtysa i przewodniczącego osiedla wybieranego w wyborach powszechnych.

Uwagi, wioski i opinie do statutu swojej miejscowości możesz zgłaszać do 31 maja poprzez formularz zgłoszeniowy zamieszczony na stronie urzędu. Tam też znajdziesz listę zaproponowanych zmian. Obecne statuty znajdują się w BIP – zakładka jednostki pomocnicze.